Over VOSEC

MVO en sociale economie worden gemakkelijk in één adem genoemd, alsof beide begrippen aan elkaar gelijk zouden zijn. Toch geven de historische ontwikkeling van beide modellen, en vooral de intrinsieke ethiek binnen de sociale economie, hen elk een bijzonder en onderscheiden karakter.

Daar waar de P van people en de P van planet in de sociale economie veel gelijkenissen vertonen met de KMO's in Vlaanderen die inspanningen leveren op het vlak van maatschappelijk verantwoord ondernemen, blijft de P van profit voor de sociale economie ondernemingen ingevuld als een maatschappelijke bijdrage: een return naar de leden van de doelgroep of de samenleving als geheel.

Wanneer we teruggaan in de tijd, stellen we vast dat sociale economie ondernemingen vaak pioniers zijn geweest in het beantwoorden aan sociale en milieubehoeften. Zij hebben noden kunnen identificeren die noch door de overheden, noch door commerciële ondernemingen werden opgepikt, vooral in het domein van de gezondheidszorg, het milieu en het ethisch bankieren en verzekeren.

Door aan te tonen dat men aan economie kan doen zonder enkel en alleen rendabiliteit na te streven, is de sociale economie gezien een van de belangrijkste motoren van maatschappelijk verantwoord ondernemen gebleken.

Meer dan eens moeten we vaststellen dat op meerdere fora de definitie van sociale economie wordt verward met die van maatschappelijk verantwoord ondernemerschap, waar de creatie van aandeelhouderswaarde veelal het uitgangspunt blijft. Binnen de sociale economie is de ethiek diep ingeworteld in de interne structuur en de werking van de organisatie. Het statuut van de organisaties binnen de sociale economie (zoals coöperaties, verenigingen en vennootschappen met een sociaal oogmerk) is van dien aard dat het nastreven van winst geen doel is op zich, maar steeds in functie staat van de dienstverlening aan de leden van de samenleving.

In de meeste, maar niet alle gevallen is de dienstverlening gericht naar mensen uit kansengroepen die binnen het reguliere circuit uit de boot vallen. Naast deze manifest interne component heeft de sociale economie ook een latent extern doel: aantonen dat de economie dienstbaar kan zijn aan de samenleving. Of, met andere woorden: op een pragmatische manier experimenteren met alternatieven voor de vrije markteconomie.

De sociale economie heeft zich historisch ook precies ontwikkeld vanuit deze bekommernis voor de democratisering van het economisch leven. In het concept van het coöperatief ondernemen (vanaf de 19de eeuw tot vandaag) heeft de participatie van de werknemers en andere belanghebbenden voor de maatschappelijke vooruitgang een belangrijke plaats gekregen en wordt de beslissingsmacht niet enkel op basis van inbreng van kapitaal georganiseerd.

Maatschappelijk verantwoord ondernemen, aan de andere kant, steunt op de vrijwillige inzet van ondernemingen om naast economische rendabiliteit ook sociale en milieudoelstellingen na te streven. Vaak richten de inspanningen van deze bedrijven zich op één of ander thema: hetzij milieu, hetzij een betere klantenrelatie, enzovoort. Soms wordt maatschappelijk verantwoord ondernemen zelfs gebruikt als een strategie om het consumentenvertrouwen te bewaren of terug te winnen. Zo worden deze waarden gereduceerd tot een middel om de economische doelstellingen te bereiken.

De verschillen tussen maatschappelijk verantwoord ondernemen en sociale economie moeten beide modellen niet uit elkaar drijven, maar kunnen net de voedingsbodem vormen voor een vruchtbare samenwerking.

Zie ook:  www.mvovlaanderen.be