Over VOSEC

Als maatschappelijk middenveld wil de sector een aantal sporen trekken voor een sociale economie in Vlaanderen die de maatschappelijke noden, perspectieven en reflecties van morgen weet aan te pakken en economie en ondernemingschap een aangepaste invulling kan geven.

Uitdagingen voor 2015

De maatschappelijke evolutie kan gekaderd worden met een aantal kernbegrippen:

Dualisering - vermarkting - versnelling - uitstoting => verharding van de samenleving

Deze tendens kunnen we zowel op wereldniveau als op lokaal niveau vaststellen, kortom: de maatschappelijke noden zijn en blijven groot.

Daartegenover vinden er ontwikkelingen plaats die zorgen voor een beperkte bijsturing in de economie: meer klanten en consumenten kiezen voor milieugerichte productie en worden selectiever en kritischer ten aanzien van de ondernemingen. Een tegenstroom met zachtere waarden treedt het economische proces binnen.

Het is op deze golfbeweging dat de sociale economie zich kan ontwikkelen en initiatieven kan nemen om haar rol in te vullen.

Ambities van de sociale economie in Vlaanderen: hefboom en antwoord op de maatschappelijke uitdagingen

De sociale economie kan een tegenkracht zijn in een samenleving die steeds harder en dualer wordt, maar ze mag geen doekje voor het bloeden worden van een maatschappij op drift. De solidariteit komt onder druk te staan en ondervindt op een aantal terreinen een sterke drang naar privatisering. Hierover moet de sociale economie een aantal operationele keuzes durven maken en stelling innemen in het maatschappelijk debat.

De sociale economie heeft een plaats op zich naast, en in relatie mét de reguliere economie. Ook in de sociale economie is winst een onderdeel van het economische proces, alleen wordt deze winst aangewend in functie van de realisatie van maatschappelijke meerwaarden zoals een versteviging van de sociale cohesie, toename van de tewerkstelling, herinvestering in duurzame tewerkstelling of de ontwikkeling van een milieugericht en innovatief ondernemingschap.

De 4 M's: Markt - Mensen - Maatschappij - Management

Markt: wat zijn de marktniches waarop we ons kunnen richten?

De sociale economie mag niet in de marge blijven. Ze moet inspelen op gaten in bepaalde nichemarkten en zich ten volle profileren als een serieuze speler om erkend te worden. De sociale economie koppelt maatschappelijke zorgvragen aan de nood aan tewerkstelling. Voor elk marktsegment waarin de sociale economie opereert moet een breed draagvlak gecreëerd worden, enerzijds binnen de groep van ondernemingen, anderzijds bij andere stakeholders buiten het veld van de sociale economie. De sociale economie moet op al deze terreinen een volwaardige gesprekspartner worden, ook binnen het sociaal overleg.

Mensen: met welke mensen kunnen we dit doen?

De afbakening en definiëring van het begrip "kansengroep" wordt beter bepaald op basis van meerdere criteria, dan op basis van tewerkstellingsmaatregelen alleen. Een breder palet van omstandigheden bepaalt de ‘nood' die voor een kandidaat uit de kansengroep moet worden ingevuld. De rugzakfinanciering kan hierop aansluiten en meer ruimte bieden voor de integratie van een gedifferentieerd publiek, namelijk met meer of minder begeleidingsnoden binnen een meer coherent geheel van ondernemingen.

De diversiteit aan werknemers die zich aandient (naargelang scholing, leeftijd, gender, cultuur, regio), vormt een uitdaging en tevens een verplichting om de werkaanpak te organiseren in functie van deze bredere diversiteit. Doorstroming naar het reguliere circuit kan geen must zijn voor de gehele sociale economie. Het rugzakmodel bedient de diversiteit van de doelgroep en beantwoordt goed aan het nieuwe discours rond doorstroming en doorgroei. We vertrekken van de capaciteiten van de medewerker en begeleiden de juiste mens naar de juiste plek.

Maatschappij: welke waarden vertegenwoordigen onze ondernemingen met hun producten en diensten?

Visie en missie van de sociale economie zijn in de voorbije jaren vastgelegd. Een concrete actualisering hiervan op basis van de vooropgestelde waarden is een uitdaging. De sector is bereid om hiervoor een breed gemeenschappelijk draagvlak te ontwikkelen. Op deze manier wil de sociale economie haar voorbeeldrol ten volle opnemen.

Het vooropstellen van waarden binnen de uitvoering van onze opdracht, vraagt anderzijds ook om benchmarking. Ook de sociale economie moet de uitdaging aangaan om de eigen inzet, aanpak en ontwikkeling van activiteiten te toetsen op effectiviteit en resultaat, vooral aan de hand van de overeengekomen waarden.

Via een gerichte aanpak van dit benchmarken kan het verschil tussen de sociale economie en de reguliere economie op het vlak van participatie en toegankelijkheid concreet in de verf gezet worden. Dit is belangrijk voor de erkenning van de eigen positie en plaats van de sociale economie.

Management: hoe gaan we dit waarmaken en organiseren?

Het is van wezenlijk belang dat er een opvolging en evaluatie wordt opgezet over de manier waarop we de sociale economie bedrijven in de praktijk kunnen managen op het vlak van kwaliteit, Human Resources, rendabiliteit, enzovoort. Partnerschap en inbedding zijn voor de sociale economie essentieel om te kunnen werken. Een professionele aanpak voor de concretisering van maatschappelijke, ideële waarden vormt een even belangrijke uitdaging.

(Visietekst goedgekeurd op de Algemene Vergadering van VOSEC, 27 april 2007.)